16 راز برای شادتر زیستن

16 راز برای شادتر زیستن

در زندگی پر استرس امروزی، نیاز برای کنترل سلامتی روح و جسم در بسیاری جهات کاملا محسوس است. متاسفانه امروزه بنا به دلایل متعدد، در زندگی روزانه بسیاری از ما با انواع فشارهای روحی و جسمی برخورد میکنیم. آیا این حالات در دراز مدت (و یا حتی کوتاه مدت) برای سلامتی ما چه در بعد جسمانی و چه در بعد روحی و روانی مشکل ساز نخواهد بود؟ آیا روح و جسم ما بصورت نامحدود توان تحمل استرس ها و فشارها را دارند؟ مسلما خیر. عواقب آنها چیری جز پیری زودرس، بیماری های قلبی عروقی، زود رنجی و گوشه گیری، عصبانیت و استرس همیشگی و ... از عواقب آنها است. پس راه حل چیست؟

آیا برای سالم زیستن باید از اینگونه زندگی ها فرار کرد؟ یا نه، میتوان در کنار زندگی پر زحمت و پرمشقت امروزی هنوز هم با راهکارهایی ساده شاد زیست و سالم بود؟ در این قسمت بطور بسیار خلاصه با هم مطالبی هرچند ساده ولی کاملا مفید و کاربردی را درمورد سالم و شاد زیستن مطالعه میکنیم.

 

۱. در حال زندگی کنید! (نه در پذیرایی یا اتاق خواب! شوخی...)

در لحظه باشید! به عنوان مثال اگر در حال حاضر در حال سپری کردن بعد از ظهر یک روز سخت کاری در منزل هستید، هیچ وقت اجازه ندهید که مشکلات و گرفتاریهای صبح در محیط کار در این زمان به خانه شما بیایند. یا مثلا بهتر است که هنگام صرف شام با خانواده به جای نگرانی برای قرار ملاقات روز آینده با پزشک، به غذا، جمع خانواده و صحبتهای خانوادگی فکر نمایید.

۲. بلند بخندید.

یکی از مهمترین رموز شاد زیستن و سالم بودن، خندیدن است. پیش بینی احساس شادی، میزان هورمون "اندروفین" و هورمون های دیگری را که به خوشی و آرامش شما می انجامد افزایش می دهد و در عین حال تولید هورمون اضطراب را کاهش می دهد. دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا ۱۶ نفر را که همگی معتقد بودند، تماشای یک فیلم برای آنها خنده دار بود را مورد بررسی قرار دادند. سه روز قبل به نیمی از آنها گفته بودند که این فیلم کمدی است. این دسته از افراد قبل از تماشای این فیلم متوجه تغییرات بیولوژیکی در بدنشان شدند. وقتی به تماشای فیلم پرداختند، میزان هورمون اضطراب در بدنشان به طور چشم گیری کاهش یافت. این در حالی بود که میزان هورمون های شادی بخش افزایش داشت. پس همیشه سعی کنید بخندید، حتی زورکی! بیاد آوردن یک خاطره خوش و یا تعریف کردن یک جک و لطیفه برای خودتان هم کننده است.

۳. خوب بخوابید.

تاثیرات خوب خوابیدن در سلامت بدن و اثرات خواب در فیزیولوژی بدن امری کاملا اثبات شده است. بهتر است که روزانه برای مدتی کوتاه استراحت کنید و شب ها هم در حالی که کتاب می خوانید و حداکثر تا ساعت ۱۰ شب، به رختخواب بروید و بخوابید. البته شاید 10 شب خوابیدن کمی دور از دسترس باشد ولی در هر صورت خواب شبانه و در تاریکی مهمترین و بهترین زمان استراحت و بازسازی قوا است. در 24 ساعت بدن ما تقریبا به 8 ساعت خواب نیاز دارد. پس برای سالم زیستن و شاد بودن خواب خود را تنظیم کنید.

۴. به موزیک گوش دهید.

تحقیقات حاکی از آن است که شنیدن موسیقی آرام قسمتی از مغز را فعال می کند که فعالیت این قسمت باعث احساس نشاط در بدن می شود. بعلاوه موسیقی ملایم در بدست آوردن آرامش هم کمک کننده است. شاید بسیار در رستوران ها، بیمارستان ها، مطب های دندانپزشک و پزشک به موسیقی آرام و ملایم گوش کرده باشید. دلیل آن آرامش است.

در طی یک تحقیق برای اثبات نقش موسیقی، این روش به طور آزمایشی در گروهی از افراد بالغ در حین عمل جراحی چشم انجام شد و نتایج نشان داد که این افراد نسبت به کسانی که در سکوت عمل شده بودند، تعداد ضربان قلب، فشار خون و فعالیت قلبی کمتری داشته اند.

۵. منظم باشید.

با وجود شلوغی میز کارتان که پر از کاغذ، مجله و صورت حساب است، یا کابینت آشپزخانه تان که بسیار نامنظم است و نیز دفترچه چک تان که در طی ۶ ماه اخیر هنوز تسویه نشده، نمی توانید تمرکز کنید و نفس عمیق بکشید. نظم و هارمونی به دلیل ذات انسان برای او زیبا و مایه آرامش است.

به علاوه با انجام کارهای روزانه منزل (جارو زدن، گردگیری و شستشوی زمین و ...) هم می توان به آرامش و شادی رسید (البته فقط در صورتی که این کارها را با لذت و تمرکز کامل انجام دهید).

۶. در زندگی به بعضی مسائل نه بگویید.

هیچ چیز در زندگی مهمتر از سلامت و تندرستی نیست. برای زندگی خود کهر کنید نه برای کار زندگی! کارهایی که در اولویت نیستند و از آنها لذت نمیبرید را از برنامه زندگی خود حذف نمایید.

برای انجام کارهای مورد علاقه خود لیستی تهیه نمایید. (شاید فیلم زیبای the bucket list (2007) را دیده باشید. فیلمی که در آن دو نفر که به علت سرطان پیشرفته در دوران آخر عمر خود بودند، فهرستی از کارهایی که دوست داشتند قبل از مرگ خود انجام دهند نوشتند.)

۷. برای انجام هر کاری، زمان مشخصی را اختصاص دهید.

محققین بر این باورند افرادی که در یک زمان به انجام چند کار می پردازند، بیشتر به بیماری پر فشاری خون مبتلا می شوند. زمانی که با تلفن صحبت می کنید، به جای انجام همزمان شستشوی لباس ها یا نظافت آشپزخانه، بهتر است به راحتی بنشینید و به مکالمه خود تمرکز کنید و نیز زمانی که با کامپیوتر کار می کنید به کار یا پروژه دیگری نپردازید. بهتر است که ابتدا کار نخست را به اتمام برسانید سپس به کار دیگری بپردازید.

برنامه ریزی داشته باشید و کارهایی را که باید انجام دهید از قبل مشخص کنید.  هیچ چیز بهتر از این نیست که وظایف تان را بنویسید. این کار باعث می شود تا اهداف تان را شناسایی کرده و تنش و نگرانی را از وجودتان دور کنید. سپس مطمئن شوید که آیا همه وظایفتان را به خوبی انجام داده اید.

۸. باغبانی کنید.

همان طور که تنفس هوای تازه و انجام حرکات ورزشی باعث کاهش اضطراب می شود و فرد را سرحال و سرزنده می کند، انجام امور باغبانی مثل زدودن علف های هرز باغ یا باغچه، آب پاشیدن روی یک گیاه در گلدان، تماشای رشد دانه ای که به گیاه تبدیل شده و گل می دهد و یا هرس شاخ و برگ درختان که ممکن است فقط چند ساعتی وقتتان را بگیرد...  همه حس شادی و آرامش را در وجود تان زنده می کنند.

۹. برای مدتی به اخبار نشریات و رسانه ها گوش ندهید.

برای یک هفته هیچ روزنامه ای را نخوانید، به هیچ اخباری گوش نکنید و به عناوین اخبار هم اهمیت ندهید، با این کار از دنیای پر تنشی که این خبرها برای ما ساخته اند دور می شوید. در عوض زمانی را به عبادت، پیاده روی، شرکت در کلاس های یوگا یا مدیتیشن اختصاص دهید.

۱۰. ایمان خود را محکم کنید.

دانشمندان سلامت به این نتیجه رسیده اند که افراد با ایمان شادتر از کسانی هستند که پایه های اعتقادی سست دارند و بهتر می توانند با مشکلات و ناراحتی ها مقابله نمایند. اعتقاد و ایمان به زندگی بسیاری از افراد معنا می بخشد، قدرت پذیرش آنها را زیاد می کند، آنها را به عالم معنویت و دنیایی غیر از دنیای مادی سوق می دهد. جالب است که بدانید حتی به نقش سجده کردن هم در ارتقا سلامت بدن توصیه علمی شده است.

۱۱. شکرگزار نعمت هایی باشید که خداوند به شما عطا کرده است.

افرادی که روزانه زمانی را به تفکر در مورد نعمت هایی که خداوند به آنها عطا کرده (مثل سلامتی، دوستان، خانواده، آزادی، تحصیلات و…) اختصاص می دهند، بسیار شاد و سرحال اند. سلامتی بزرگترین نعمت خداست، قدر سلامتی خود را بدانید و همواره خداوند را شکرگزار باشید.

۱۲. گیاهان دارویی مناسب را بو کنید.

بوییدن گیاهان یکی از راهکارهای مؤثر در کاهش اضطراب و ایجاد شادی است.

یکی از تحقیقات نشان داد افرادی که در معرض بوی گیاه رزماری قرار گرفتنه بودند، کاهش قابل توجه ای در اضطراب داشته اند، آگاهی شان بیشتر شده و سریع تر هم به حل مسایل ریاضی می پرداختند. از طرفی بوییدن گیاه استوخودوس هم باعث افزایش دسته ای از امواج مغزی می شود که آرامش را در بدن تقویت می کنند. بوش ملایم و خوش محیط کار یا منزل نیز در آرامش بسیار تاثیرگذار است.

۱۳. به مکان های آرام پناه ببرید.

طبیعت، کوه، جنگل و بیابان، مساجد، امامزاده ها، مزارهای ائمه و علمای دین، کتابخانه، موزه و باغ ها دنیایی از آرامش هستند و برای مقابله با دنیای پر از تنش امروزی بسیار کار سازند. می توانید مکان های مناسب و آرامی را که به منزلتان نزدیک است انتخاب کنید و در مواقع ناراحتی به آنجا بروید.

۱۴. برای کمک به دیگران داوطلب شوید.

کمک کردن به دیگران باعث می شود تا بسیاری از مشکلات خودتان هم برایتان حل شود و در ضمن باعث ارتباط اجتماعی بیشتر نیز می گردد. از آنجایی که افراد شاد بیشتر از دیگران مایل به کمک دیگران کمک هستند، هم یاری با دیگران، شادی و رضایت فرد را افزایش می دهد. احساس آرامشی که پس از رضایت از کمک به دیگران و حل مشکلات هرچند ناچیز (در هر زمینه ای) آنان بدست می آید بسیار لذت بخش و آرام کننده است. یکی از تحقیقات حاکی از آن است که کمک داوطلبانه باعث افزایش شادی، رضایت از زندگی، عزت نفس، تسلط بیشتر به زندگی، سلامت بدنی و کاهش اضطراب می شود.

۱۵. زمانی را به تنهایی بگذرانید.

با وجود این که بهترین پادزهر برای درمان اضطراب ارتباط با دیگران است، اما گاهی اوقات تنهایی برای واکنش بهتر نسبت به مشکلات، لازم و ضروری است. این حالت بخصوص در مواقع عصبانیت برای کنترل حالات اضطراب و خشم بسیار کمک کننده و مفید است. شما می توانید به تنهایی پارک بروید یا به تماشای یک فیلم خوب بپردازید و یا ساده تر اینکه به کتاب داستان هایتان و یا لوازم قدیمی نگاهی بیندازید. یا شاید بهتر باشد که هیچ کار نکنید و فقط روی تخت خود دراز کشیده و به مسائل لذت بخش و آرام کننده فکر کنید.

۱۶. به دوستان نزدیکتان اهمیت دهید.

یکی از تحقیقات انجام شده در مورد ۱۳۰۰ نفر حاکی از آن است که کسانی که دوستان نزدیک و صمیمی بیشتری دارند، نسبت به آنهایی که فقط یک یا دو دوست صمیمی دارند، فشار خون، چربی و قند خون و هورمون اضطراب شان کم تر است. به طور کلی زنان بیش از مردان از روابط دوستانه خود با خانواده و همسرشان لذت می برند. بسیاری از بررسی ها این نکته را خاطرنشان می کند، افرادی که احساس تنهایی و اضطراب دارند و گوشه گیری می کنند، ۳ تا ۵ برابر بیشتر از کسانی که به دیگران محبت می کنند، (با دیگران صمیمی هستند و به خوبی ارتباط برقرار می کنند)، بیمار می شوند. پس سعی کنید بخاطر سلامتی خود، زمانی را به سپری کردن اوقات با دوستان بپردازید.

 

شاید بهتر باشد برای در کنار دوستان و خانواده بودن، انجام گپ و گفت و گوهای صمیمی، تعریف کردن یا شنیدن جوک، خاطره، اس ام اس... و خندیدن، دوری از مشکلات کاری، لذت بردن از طبیعت، یادکردن از سلامتی و نعمات خدا، بدست آورد فرصتی برای چند لحظه سکوت و آرامش، کمی ورزش و تحرک و ... بهترین کار ترتیب یک گردش یا پیک نیک آخر هفته در یک پارک طبیعی خارج از شهر باشد. جایی که فرصتی مناسب برای تمرین این چند راز ساده را به راحتی بدست خواهید آورد و خود را آماده آغاز یک هفته خوب و سالم کنید.

با آرزوی سلامتی و تندرستی

سالروز درگذشت دکتر شریعتی

۳۳ سال بدون دکتر ۳۳ سال گذشت در فراق یار و استاد

دکتر علی شریعتی

نیست جایگزینی در حد شاگردی این اسطوره قرن

اسطوره ایران 

فرمولی عجیب!

ضرب کنید:

 

13837 * سن شما * 73

 

نتیجه جالبه

شکل چرخ های قطار

شكل چرخ هاي قطار

اگر تا به حال با قطار سفر كرده باشيد، حتماً متوجه شده‌ايد سرپيچ‌ها، جايي كه قطار مي‌پيچد...

 

 

اگر تا به حال با قطار سفر كرده باشيد، حتماً متوجه شده‌ايد سرپيچ‌ها، جايي كه قطار مي‌پيچد، ريل‌هاي راه‌آهن خميدگي دارند. مانند شكل زير:

 

(خميدگي روي قسمت هاي BC و  است.)
مي‌دانيم كه هر دو چرخ مقابل قطار داراي محور مشترك هستند. (يعني سرعت چرخش چرخ‌ها مساوي است). آيا تا به حال فكر كرده‌ايد كه چگونه قطار مي‌تواند مسيري را طي كند كه طول دو ريل آن نامساوي باشند؟(قسمت هاي BC و طول نامساوي دارند.)
قبل از اين كه جواب اين سؤال را بدهيم، بايد مطلب زير را بدانيم:
يك مخروط در نظر بگيريد :   

اگر از قسمت بالايي مخروط،يك مخروط كوچك‌تر برداريم : 

 

به شكلي كه در قسمت پايين مي‌ماند، مخروط ناقص مي‌گوييم و دو قاعده دارد :

 

حالا كه با مخروط ناقص آشنا شديم، مي‌توانيم جواب سؤال فوق را بيان كنيم:
چرخ‌هاي قطار، به صورت مخروط ناقص هستند و دقيقاً به همين علت است كه قطار مي‌تواند روي ريل خميده حركت كند. شكل زير نحوه‌ي قرار گرفتن چرخ‌هاي قطار روي ريل‌ها را نشان مي‌دهد:

 

زماني كه قطار روي قسمت‌هاي AB و (كه خميدگي ندارند)حركت مي كند، اگر از بالاي چرخ سمت راست به آن نگاه كنيم، آن را به صورت مخروط ناقص KLMNمي‌بينيم. پاره‌خط KN نمايش دايره‌اي است كه قاعده‌ي كوچك مخروط ناقص مي‌باشد و پاره‌خط LM نمايش دايره‌اي است كه قاعده‌ي بزرگ مخروط ناقص است ، پاره‌خط RS نمايش دايره‌اي از چرخ سمت راست است كه با AB تماس دارد . اگر از بالا به چرخ سمت چپ نگاه كنيم آن را به صورت مخروط ناقص  مي‌بينيم كه در آن پاره‌خط  نمايش دايره‌اي از چرخ سمت چپ است كه با  تماس دارد.
تا وقتي قطار روي قسمت‌هاي AB و حركت مي كند، تماس چرخ سمت راست با  AB، روي محيط دايره به قطر RS است و تماس چرخ سمت چپ با  روي محيط دايره به قطر  است.(=RS )امّا زماني كه قطار به مسير خميده‌ (قسمت‌هاي BC و  ) وارد مي‌شود،تماس چرخ سمت راست با BC روي محيط دايره به قطر  است به طوري كه طول  كم تر از طول OI است.(I,به ترتيب وسط هاي RS وهستند.) در مورد چرخ سمت چپ هم، تماس چرخ با روي محيط دايره‌ به قطر است به طوري كه طول بيش تر از طول است.(و به ترتيب وسط هاي وهستند.) اما همان‌طور كه در شكل مي‌بينيد  . بنابراين: . پس در هر چرخش ،طول مسيري كه چرخ سمت راست طي مي كند، كم تر از طول مسيري است كه چرخ سمت چپ طي مي كند و بنابراين دو چرخ هم محور،قسمت هاي BC و(كه داراي طول نامساوي هستند) را در يك زمان مي‌پيمايند. 

گروه مقاله :سطح راهنمائی رياضيات در كاربرد                                  نویسنده:صديقه اسكندري راد
منبع: كتاب هندسه دلپذير

   http://anjoman.ir 

اثبات بدون کلام

 و تساوي برقرار است اگر و تنها اگر a=b. 

نویسنده:فريبا ورقائي

گروه مقاله:

سطح متوسطه-

رياضيات پايه-

برگرفته از سایتhttp://anjoman.ir

ويژگي هاي یک معلم خوب در تفکر ابن سينا

معلم و معلمي همواره در اديان آسماني و در انديشه بزرگان و متفکرين جهان مورد تکريم واحترام بوده است. بوعلي سينا نيز در امر آموزش و پرورش و تعليم و تربيت کودک از پدر مي خواهد که در انتخاب آموزگار بسيار دقت کند و بداند فرزندش را به دست چه کسي مي سپارد. بوعلي سينا پس از بيان ضرورت آموزش و تعليم به موقع کودک در ارتباط با ويژگي هاي معلم مي گويد: اولابايد در انتخاب آموزگار و مربي کودک دقيق شد که خردمند و ديندار باشد و راه تهذيب اخلاق و پرورش و تربيت بچه را بشناسد و با وقار و سنگين و با مروت و پاکدامن و نظيف باشد و راه معاشرت را بداند.(1)
بوعلي سينا در بيان فوق به هشت ويژگي مهم معلم اشاره مي کند و مي گويد: کسي که عهده دار تربيت کودکان مي شود بايد حداقل اين خصوصيات را دارا باشد:
1- خردمند باشد: يعني مهمترين خصيصه معلمي را که دانايي است دارا باشد و بر آنچه که آموزش مي دهد تسلط علمي داشته باشد و بتواند پاسخگوي سوالات دانش آموزان باشد.
2- ديندار باشد: از ديدگاه تربيت ديني علي رغم اينکه بر دانايي معلم تاکيد مي گردد، با اين وجود آن را شرط کافي براي نشستن بر کرسي معلمي نمي داند بلکه آنچه که معلم را الگو و سرمشق رفتاري دانش آموزان قرار مي دهد، ادب، اخلاق و تقواي اوست. بنابراين منظوراز دينداري و دارا بودن اين خصوصيات عالي، رفتاري است که لازم است شخصيت و منش معلم به آنها آراسته گردد.
3- آشنا با تربيت کودک باشد: بدون شناخت ويژگي هاي رشد و نيازها و خواسته هاي کودک در مراحل مختلف سني و بدون آشنايي با چگونگي شکل گيري مفاهيم در ذهن کودک و ديگرابعاد شخصيتي او امکان تعليم و تربيت وجود نخواهد داشت. معلم بايد کودک را بشناسد و راههاي تامين نيازهاي عاطفي، اجتماعي وعقلي او را بفهمد.

از ديدگاه بوعلي سينا معلم بايد به تفاوت هاي فردي کودکان توجه نمايد، وي مي گويد:

“هر آنچه کودک مي طلبد و به آن گرايش دارد براي وي ممکن نيست، بلکه بايد به او مطلبي را ياد داد که با ذوق و فهمش سازگار باشد. اگر فراگيري همه علوم و فنون براي همه کس مقدور بود و به آساني به دست مي آمد، هيچ کس را نمي يافتيد که از فرهنگ بي بهره و با فنون مختلف آشنا نگردد؛ اما چنين نيست و هرکس به دانش يا فني علاقه دارد و چه بسا افرادي که از علم و فرهنگ لذت نمي برند. از اين رو بر مسئولين تعليم و تربيت کودکان فرض است که نخست استعدادها و توانايي هاي آنان را سنجيده و آنگاه دانش هاي سودمند و مناسب را به آنان فرا دهند...”(2)
4- باوقار و سنگين باشد: شغل معلمي به مانند ديگر شغل ها نيست، او با کرامت انسان سروکار دارد. اگر با وقار و با هيبت نباشد در چشم دانش آموزان کوچک جلوه مي کند، در اين صورت احترام و اعتماد از او سلب مي شود. وقار و سنگيني و برخوردهاي همراه با ادب و بيان سخنان حکيمانه، معلم را در نزد دانش آموزان بزرگ و قابل اعتماد مي سازد و به عنوان الگو و تکيه گاه دانش آموزان محسوب مي گردد.
5- با مروت باشد: اين ويژگي نيز از اين جهت مهم است که معلم با خردسالان و کودکان سروکار دارد، کسي که سخت دل و سنگدل است، مي تواند با روحيه لطيف و ظريف کودک ارتباط برقرار کند. دل معلم بايد نرم و به اصطلاح رحم دل باشد و از آنجايي که کودکان به علت کمي تجربه و کوچکي ظرفيت رواني خطاهاي بسياري را مرتکب مي شود، معلم بايد داراي روحيه گذشت و اغماض باشد و مروت و مردانگي را در مواقع لزوم و براي تاديب کودک در نظر داشته باشد.
6- پاکدامن باشد: اين اصل از آنجا ناشي مي شود که کودکان به معلم خود بسيار اعتماد دارند و هرگز در عفت و پاکدامني او شک نمي کنند، لذا معلم بايد از اين اعتماد دانش آموزان در جهت تاديب آنها بهره جويد و حتي در انديشه خود آنچه را که خلاف عفت و پارسايي است، نگذارند. فراموش نکنيم کوچکترين خلاف معلم در اين راستا ضربه اي بر پيکره کودک مي زند که قابل جبران نخواهد بود.
7- نظيف باشد: اين اصل از اين يافته روانشناسي ناشي مي شود که کودکان قبل از آنکه به قول پياژه به مرحله تفکر منطقي و تفکر انتزاعي برسند در مرحله حسي- حرکتي قرار دارند؛ يعني ابزار شناختشان از جهان حواس آنهاست. کودکان دبستاني افراد را از وضع ظاهرشان ارزيابي مي کنند، در واقع معلمي که سر و صورت و لباسش مرتب، تميز و شيک است در نظر کودکان فردي بزرگ و قابل احترام است و فردي که تميز و نظيف نباشد، از او دوري مي کنند و حرفهايش را جدي نمي گيرند و اگر کودکان او را الگوي خود قرار دهند، کودکاني بار خواهند آمد که نسبت به نظافت و بهداشت فردي بي مسئوليت خواهند بود.

شهيد ثاني در کتاب “منيه المريد” مي نويسد:

“بايد معلم با آمادگي کامل و زمينه هايي که نمايانگر وقار و هيبت اوست و با لباس و بدني نظيف وپاکيزه وارد جلسه شود و جامه خويش را از پارچه سفيد تهيه کند زيرا جامه سفيد بهترين و نيکوترين و زيباترين تن پوش انسان است” و در ادامه ضمن اينکه لباس را مايه حفظ وقار و متانت مي داند مي گويد: “معلم بايد به هنگام ورود به جلسه درس خود را خوشبو ساخته و موي صورت خود را شانه زده و خويشتن را از هرگونه آثار زننده و اشمئزاز آور بپيرايد.”(3)
8- راه معاشرت را بداند: اين ويژگي از اصل تفاوت هاي فردي ناشي مي گردد. روانشناسي امروز در شناخت توانمندي هاي روحي و رواني آدمي معتقد است که افراد داراي الگوهاي متفاوتي در رفتار هستند، زيرا محيط ژنتيکي و محيط اجتماعي کودکان و پايگاه هاي فرهنگي واقتصادي آنان با يکديگر متفاوت است. حتي کودکان دوقلوي همسان با هم برابر نيستند. بنابراين معلم بايد بداند که با هر کودک چگونه بايد برخورد و معاشرت نمايد. نسخه يکسان پيچيدن براي همه در سيستم تعليم و تربيت جواب نمي دهد. از طرف ديگر معلم بايد بداند که کودک را چه وقت تشويق و چه وقت تنبيه کند و زمان و مکان مناسب براي تعليم و تربيت را بشناسد.
مجموعه ويژگي هاي فوق نشان مي دهد که بوعلي سينا براي معلم جايگاه مهمي در سيستم آموزش و پرورش قائل است و معتقد است که معلم، الگوي رفتاري کودکان است و آنان از رفتار او نسخه برداري و در زندگي خود عمل مي کنند.

بوعلي مي گويد:

“معلم نه تنها بايد با راههاي پرورش و تربيت آشنا باشد بلکه بايد بينا باشد، بينايي مرحله اي عميق تر از آشنايي است.”
اين نشان مي دهد که بوعلي سينا تا چه حد به تربيت معلم حساس است.
سازمان يونسکو در مقاله اي پيرامون ديدگاه هاي تربيتي ابن سينا مي نويسد: ابن سينا اهميت انتخاب معلم و مجهز کردن او را به تربيت نظري واخلاقي درک مي کند. در واقع نقش معلم در آموزش جوانان چيزي فراتر از ارائه اطلاعات به آنهاست زيرا دانش آموزان عادات، عقايد وارزشهاي بسيار زيادي را از معلمين خود کسب مي کنند. بنابراين به نظر ابن سينا لازم است که معلم از ميان بهترين اشخاص انتخاب شود. شخصي که قادر به تشخيص ارزشهاي اخلاقي و فضيلت هاي اخلاقي باشد، زيرا دانش آموزان از او به عنوان راهبر والگو پيروي خواهند کرد.
ابن سينا مي گويد: معلم بايد با استعداد و متدين باشد... در آموزش بچه ها مهارت داشته، با وقار و آرام باشد و از سادگي بسيار به دور بوده، رفتار سبک نداشته باشد، خيلي جدي و بي نشاط نباشد بلکه برعکس معلم بايد مهربان و فهيم بوده، با فضيلت، تميز و شايسته باشد.
ابن سينا اظهار مي داشت که معلم تنها دانش و حقايق را به شاگردان انتقال نمي دهد بلکه آنها را با ارزشها و اعتقادات خود و نيز با آداب و فضيلت هايي که به او عطا شده است نيز روبرو مي کند. اگر معلم به سهم خود دانش را با دقت و با احساس به دانش آموزان انتقال دهد آنها هم رفتار و فضايل معلم را به سادگي و بي اراده از راه يادگيري تقليدي کپي مي کنند.
ابن سينا پس از بيان ضرورت گرفتن معلم براي کودک پس از سن 6 سالگي تاکيد مي کند: معلم سرخانه بايد با دقت، اشعاري را انتخاب نمايد که داراي هدف عالي اخلاقي، ستايش کننده فضايل خوب و سرزنش کننده بدکرداري ها باشد زيرا که بچه در طي اين سالها قويا تحت تاثير آنچه که مي خواند و مي شنود قرار مي گيرد.(4)

معلم در نظر پيشوايان ديني ما بسيار قابل احترام است. پيامبر(ص) به معاذ فرمودند:

“اگر خداوند متعال يک فرد را به دست تو هدايت کند از دنيا و آنچه در آن است مهمتر و پرارزش تر است.”
آنچه را که از بيان بوعلي و ديگر انديشمندان اسلامي و بخصوص از روايات رسيده از اولياي الهي مي توان فهميد اين است که معلم بايد هم به لحاظ دانش و گسترش انديشه و هم به لحاظ اعتقاد دروني و هم به لحاظ رفتار متناسب با ارزشهاي متعالي انساني از همه سرآمد باشد تا سخن او در دل کودک رسوخ نمايد.

پي نوشتها:

1- تدابير المنازل، ص 38
2- نظام تربيتي اسلام، استاد باقر القريشي، ص 124
3- ترجمه منيه المريد، دکتر سيدمحمدباقر حجتي، ص 257
4- نشريه اسوه، شماره 78، عبدالرحمن الفقيب، ترجمه علي فروغي، به نقل از نشريه يونسکو Prospect

نويسنده: کاظم کاهاني مقدم
روزنامه رسالت

سلام

امشب منو از دعای پر خیرتون بی نصیب نذارین التماس دعا به امید اجابت دعای همه ی شما