مهرداد اَوِستا (نام اصلی: محمدرضا رحمانی) (زاده ۲۰ بهمن ۱۳۰۸ بروجرد - مرگ: ۱۳۷۰ تهران)، نویسنده و شاعر معاصر ایران بود. به دلیل سرودن قصیده های فراوان، برخی وی را "پدر قصیده سرایی معاصر" نامیده اند . برخی نیز اوستا را دومین قصیده سرای بزرگ معاصر پس از ملک الشعرای بهار می‌دانند. ژان پل سارتر از وی به عنوان "یکی از متفکران برجسته مشرق زمین نام برده‌است [نیازمند منبع]. اوستا علاوه بر شاعری، در زمینه فلسفه، موسیقی و ادبیات فارسی نیز فعالیت داشت. وی بعد از انقلاب اسلامی دارای سمت های مدیریتی در بخش های آموزشی و فرهنگی بود.

محمدرضا رحمانی در سال ۲۰ بهمن ۱۳۰۸ هجری خورشیدی در خانواده‌ای که به شعر و ادبیات علاقه داشتند، در شهر بروجرد بدنیا آمد. پدر بزرگ مادری وی، شاعری خوش قریحه بود که در شعر رعنا تخلص می‌کرد. مهرداد استعداد فراوانی برای شعرگویی داشت به گونه ای که از کلاس پنجم ابتدایی با تشویق معلمان خود به سرودن شعر پرداخت. شعرهای دوران نوجوانی وی کمتر به انتشار رسیدند. علت آن، تمایل وی به قصیده‌سرایی بود که سنگین‌تر از نوع اشعار متداول آن روزگار بود.

در سال ۱۳۲۰ و هنگامی که مهرداد نوجوانی دوازه ساله بود به همراه خانواده اش به تهران آمد و دوره دبیرستان خود را در یکی از دبیرستانهای شبانه این شهر به پایان رساند.

وی تحصیلات دانشگاهی خود را از سال ۱۳۲۷ با ورود به دانشکده معقول و منقول (الهیات) دانشگاه تهران آغار کرد و ابتدا لیسانس معقول و منقول گرفت و سپس با ادامه دادن تحصیل، با مدرک فوق لیسانس در رشته فلسفه از این دانشگاه فارغ التحصیل شد. از استادان وی می توان به بدیع الزمان فروزانفر اشاره کرد.

مهرداد اوستا هم‌زمان با تحصیل در دانشگاه، به استخدام وزارت آموزش و پرورش در آمد و به عنوان دبیر در چندین دبیرستان تهران به تدریس پرداخت.

او در سالهای ۱۳۳۳ و ۱۳۴۵ دو بار ازدواج کرد که حاصل آن یک پسر و سه دختر بود .

مهرداد اوستا شعرهایی در مخالفت با رژیم پهلوی سرود و مدتی را به عنوان زندانی سیاسی در زندان گذراند.

در سه شنبه، ۱۷ اردیبهشت سال ۱۳۷۰، در حالی که مشغول تصحیح شعری در شورای شعر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در تالار وحدت بود دچار عارضه قلبی شد و درگذشت. مهرداد اوستا در قطعه هنرمندان در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد .

زندگی کاری مهرداد اوستا هم‌زمان با ورود وی به دانشگاه شروع شد. در سال ۱۳۲۷ وی به عنوان مسئول ساماندهی کتابخانه ها و مقالات و کتابهای ادبی در وزارت فرهنگ (آموزش و پرورش) مشغول به کار شد. در ادامه به عنوان دبیر در چندین دبیرستان تهران به تدریس پرداخت.

از سال ۱۳۳۳ و هنگامی که تنها ۲۵ سال سن داشت به عنوان جوانترین استاد به تدریس در دانشگاه (تهران) در رشته‌های گوناگون علوم انسانی پرداخت. رشته های تدریس شده توسط وی شامل فلسفه، زبان فارسی، ادبیات فارسی، فلسفه‌ی تاریخ، تاریخ هنر، تاریخ اجتماعی هنر، زیبایی‌شناسی ، روش تحقیق در زیبای شناسی و تاریخ موسیقی می شد. نبوغ و پشتکار اوستا باعث شد تا در سال ۱۳۳۶ به عضویت "شورای بررسی رساله های دکترای دانشجویان دوره‌ی دکتری ادبیات فارسی" درآید.

آثار مهرداد اوستا

سال نام اثر نوع اثر یادداشت
۱۳۳۰ تصحیح دیوان سلمان ساوجی
۱۳۳۳ رسال ای در فلسفه , منطق , روانشناسی و اخلاق
۱۳۳۴ عقل و اشراق
۱۳۳۵ تصحیح رسائل خیام با مقدمه و تحقیق در زندگی وی
۱۳۳۹ از کاروان رفته
۱۳۴۲ پالیزبان نثر داستانی
۱۳۴۴ حماسهٔ آرش مجموعه شعر
از امروز تا هرگز نثر داستانی
۱۳۴۸ اشک و سرنوشت
۱۳۴۸ روش تحقیق در دستور زبان فارسی و شیوهٔ نگارش
۱۳۵۱ شراب خانگی ترس محتسب خورده مجموعه شعر
۱۳۵۲ تیرانا
۱۳۶۰ امام، حماسه‌ای دیگر مجموعه شعر

  1. زندگینامه مهرداد اوستا از سایت بروجرد.اینفو، بازدید ۵/۴/۱۳۸۶
  2. زندگینامه مهرداد اوستا سایت صدا و سیما، بازدید ۵/۴/۱۳۸۶
  3. مهرداد اوستا از دانشنامه رشد، بازدید ۵/۴/۱۳۸۶
  4. زندگینامه مهرداد اوستا از سایت بروجرد.اینفو، بازدید ۵/۴/۱۳۸۶
  5. وب‌گاه انجمن شاعران ایران، بازدید ۵/۴/۱۳۸۶
  6. نمونه شعرهای مهرداد اوستا

 

 

برداشت از ویکی پدیای فارسی