میراث فرهنگی دوران ایران باستان در موزه ملی ایران
موزه ایران باستان اولین بنایی است که به منظور ایجاد موزه در ایران ساخته شده است. طرح این بنا به سبک نمای ایوان کسری است که آندره گدار معمار برجسته فرانسوی آن را طراحی کرده است. ساختمان آن در فضایی به وسعت 11000 مترمربع در طول دو سال به همت حاج عباسعلی معمار و استاد مراد تبریزی در سه طبقه تکمیل شد و در سال 1316 خورشیدی افتتاح گردید.
موضوع آثار موزه ایران باستان میراثهای فرهنگی دورانهای باستان ایران است که با توجه به تحول و گذر زمانی از قدیم به جدید به نمایش در آمده اند.
در این موزه نمونه هایی از ابزارهای سنگی دست ساخته بشر در ایران مربوط به نیم میلیون سال پیش تا آثار فرهنگی – تاریخی مربوط به اواخر دوران ساسانی ( 651 م ) به نمایش در آمده است.
قدیمی ترین آثاری که در موزه ایران باستان نگهداری می شود مربوط به ابزارهای سنگی پیدا شده از گنج پر (رستم آباد گیلان) و کشف رود در شمال شرقی ایران است.
تپه سراب در شرق کرمانشاه یکی از مناطقی است که از آن آثاری با قدمت 9000 ساله به دست آمده است. از این میان این آثار می توان به پیکرکهای انسانی و حیوانی انتزاعی از جمله پیکرک الهه باروری ( ونوس ) که شهرت بیشتری دارد اشاره کرد.

از جمله ظروفی که در آن نقش انسان دیده می شود کاسه ای سفالی مربوط به هزاره پنجم پیش از میلاد است که از اسماعیل آباد(کرج) به دست امده است. در این تصویر چهار انسان رو به روی یکدیگر قرار گرفته اند و دستهای خود را به طرف بالا بر ده اند.
کاسه سفالی قرمز رنگ کشف شده از چشمه علی (شهر ری) مربوط به هزاره پنجم پ.م و جام سفالی نخودی رنگ کشف شده مربوط به هزاره چهارم پ.م در موزه نگهداری می گردد.
در ویترینهای موزه تعدادی از اشیای کشف شده از محوطه های باستانی استان فارس به نمایش در آمده است. در میان این اشیا کاسه ای سفالی و مخروطی وجود دارد که مربوط به هزاره چهارم پ.م است که از تل باکون ( فارس ) کشف شده است. دور این ظرف شاخهای بز کوهی که کاملا بزرگنمایی شده است ، نقش بسته است.
از جمله آثار حاصل از کاوشهای باستان شناسی در بنای معبد چغازنبیل گاوی سفالی است که کتیبه ای به خط میخی به نام ایزد اینشوشیناک بر پشت آن نقش  شده که در سال 1250 پ.م در دروازه شمال شرقی زیگورات نصب شده بود. همچنین با توجه به وجود لوله های شیشه ای که به عنوان پنجره در معبد چغازنبیل به کار رفته می توان گفت ایران در شمار مناطقی است که به صنعت شیشه سازی دست یافته بود.
مجموعه اشیایی شامل ظروف و وسایل تشریفاتی و مذهبی ، ظروف غذا و آشپزخانه ای ، ابزار و وسایل جنگی ، زیورآلات ، پیکرکهای انسانی و حیوانی و ریتونها هستند که از حفاری های تپه مارلیک ( گیلان ) بدست آمده اند. این تپه قبرستان کسانی است که حدود 3200 تا 2800 سال پیش می زیسته اند. آنها همچون پیشینیان خود باور داشتند اشیای شخصی و ارزشمند هر کس برای استفاده در دنیای پس از مرگ باید همراه او دفن شود.
تپه سیلک کاشان اولین تپه ای است که به صورت علمی کاوش شده است. اشیای به دست آمده از تپه سیلک از نقطه نظر فرم و نقش در نوع خود کم نظیرند. لوله منقار مانند ظرف سفالی که از میان شعاعهای خورشید نور افشان سر بر اورده نشان از باورهای آیینی کسانی دارد که در هزاره دوم و اول پ.م در فلات مرکزی ایران می زیسته اند .