..::عابری تشنه زیر باران::..

   در ايران از جمله جشن هاي آتش كه باقي مانده، جشن سوري در پايان سال است. نخست بايد اشاره شود كه جشن چهارشنبه سوري در تاريخ باستان ايران پايه و نشاني ندارد و آنچه مسلم است آنكه در روزشماري ايرانيان، چهارشنبه وجود نداشته و چنانچه در بخش گاهشماري توضيح داده شد، هر ماه بي كم و كاست سي روز داشت و هر روز نامزد بود به نامي. آنگاه جهت حساب كبيسه، پنج روز افزون(تا365روز) را به نام پنج عنوان از گاتاها كه سرودهاي اشو زرتشت بود مي ناميدند. پس در يكي از چند شب آخر سال، ايرانيان جشن سوري را كه عادت و سنتي قديمي است با آتش افروزي همگاني برپا مي كردند. چون اساس تقسيم آنان در روزشماري بر پايه هفته نبود، نمي توان گفت كه اين جشن در شب چهارشنبه برگزار مي شده.

    آتش بيش از سه عنصر ديگر پاك كننده و  در نظر ايرانيان مظهر روشني، پاكي، سلامت و در نهايت مظهر خداوند است. بيماريها، زشتي ها، بديها،  و همه آفات و بلايا در عرصه تاريكي و ظلمت جاي دارند به همين جهت است كه تاريكي مظهر اهريمن است. به اعتقاد ايرانيان هر گاه آتش افروخته مي شود، بديها و زشتي ها محو و ناپديد مي شوند، چون از آثار وجودي اهريمن هستند. پس افروختن آتش و به طور كنايه راه يافتن روشني معرفت در دل و روح است كه آثار اهريمني را از بين مي برد اما به طور تحقيق مي توان تاريخ برگزاري جشن سوري را در ايران باستان از سه مرحله بيرون ندانست: يا در شب 26اسفند ماه يعني در نخستين شب از پنجه كوچك يا نخستين شب از ده شب و روز فروردگان قرار دارد، يا در اولين شب پنجه بزرگ كه پنج روز كبيسه است و نخستين شب و روز جشن هَمَسْ پَتْ مَيديم و آخرين گاهنبار محسوب مي شود دانست و يا در آخرين شب سال قرار داد كه جشن اصلي هَمَسْ پَتْ مَيديم و آخرين گاهنبار و جشن آفرينش انسان است.

     البته اين كه چرا پس از ورود اعراب به ايران، مسلمانان ايراني، شب چهارشنبه را براي جشن آتش برگزيده اند مي توان گفت: روايت است كه چون مختار سردار معروف عرب(كسي كه به خونخواهي امام حسين(ع) و يارانش برخواست) از زندان آزاد گشت براي اينكه موافق و مخالف را از هم تميز داده شوند فرمان داد كه شيعيان نيز مانند بهدينان ايراني بر بالاي بام خانه هاي خود آتش بيفروزند تا موافق و مخالف از هم تميز داده شوند و آنگاه بر مخالفان تازيد و چون اين شب مصادف بود با شب چهارشنبه آخر سال، از آن به بعد مرسوم شد كه مسلمانان ايراني مراسم آتش افروزي را در شب چهارشنبه آخر سال اجرا كنند. كم كم رسم پريدن از روي آتش و خواندن ترانه هايي باب شد كه به اشارت شادروان استاد پورداوود، در جشن چهارشنبه سوري از روي شعله آتش جستن و ناسزايي چون سرخي تو از من و زردي من از تو گفتن از روزگاراني است كه ديگر ايرانيان مانند نياكان خود آتش را نماينده فروغ ايزدي نمي دانستند.